|
OMROP
FRYSLÂN EN DE FRIEZEN OM UTENS
de
kabel -- de sitewaasje no -- de
technyske takomst -- wat te dwaan -- omrop
Fryslân op de kabel krije
omrop
Fryslân wurdt der wer ôfhelle -- nij op'e kabel -- frekwinsjewiksel
-- De
Friezen om Utens en Omrop Fryslân
| Omrop
Fryslan |
It is noch altyd net sa fier
dat Omrop Fryslân oeral yn Nederlân maklik te űntfangen is. Węr leit
him dat oan? Technysk soe it kinne, mar it kostet in soad jild en de
geasten binne noch net ryp om dat der foar oer te hawwen. Dat jild moat
yn it foarste plak fan it Ryk en de Provinsje komme.
Omrop Fryslân stiet posityf foar de idee oer om alle Friezen bűten de
provinsje berikke te kinnen, mar der is gjin romte foar de ekstra
ynspanning dy’t dat ferget (personiel en materieel) omdat de
finansjele middels ornearre binne foar de regionale omrop binnen de
provinsje Fryslân. Omrop Fryslân is gjin nasjonale omrop. Hy hat yn
Fryslân in grut draachflak mar de konkurrinsje fan de kommersjele omrop
set hiel wat saken op skerp. Omrop Fryslân kin it wurk foar dy Friezen
om utens der net samar efkes by dwaan. Fansels telt ek mei dat Omrop
Fryslân noch net alle dagen fernimt dat der Friezen om utens besteane,
dy’t reagearje op útstjoerings dy’t no al troch dy Friezen te űntfangen
binne (sjoch hjirnei). De bân tusken de harkers/sjoggers bűten de
provinsje en Omrop Fryslân is noch net botte űntwikkele. |
|
|
|
De
kabel
|
In
grutte tűkelteam by it stribjen om Omrop Fryslân op de kabel te krijen
is de hâlding fan de Programmarieden en de kabeleksploitanten. Yn it
fermidden fan de lokale Programmarieden, dy’t neigean moatte wat it
publyk hearre en sjen wol, is it lűd fan de Friezen-om-utens net sterk
genôch. De kabeleksploitanten fertsjinje net oan in publyk kanaal, mar
moatte der wol (apparatuer-)kosten foar meitsje. Se hawwe hjoed-de-dei
in monopoly en dat sil noch stikmannich jierren sa bliuwe. Dochs binne
nije technyske mooglikheden om dy posysje te brekken op kommendeweis (sjoch
hjirnei). Neffens de Mediawet binne de kabellju wol ferplichte om de
Flaamsk/Belgyske radio en TV yn hiel Nederlân berikber te meitsjen, mar
dat jildt net foar de Friezen. Ús protest dęr tsjin (mei stipe fan
Prov.Steaten) waard troch steatssekretaris van der Ploeg ôfwiisd, ek al
fűn er ús arguminten “valide”.
Sadwaande, swierrichheden by’t soad! |
|
|
| De
sitewaasje no |
|
Dochs
hawwe wy yn de ferrűne jierren it ien en oar berikt: De Mediawet wurdt
no sa tapast dat de útstjoerings fan Omrop Fryslân net beheind bliuwe
moatte ta de eigen regio (sa as by oare regionale omroppen). Der is
petear mei de Provinsje. De Friezen om Utens ha in eigen formele sit
krigen yn de Ried fan Offurdigen fan Omrop Fryslân.
Űnderwilens binne al hiel wat TV-útstjoerings fan Omrop Fryslân yn
hiel Nederlân te sjen omdat dy útstjoerd wurde troch NEDERLAND 1 en
NEDERLAND 3. Alle wiken (útsein in skoft yn ‘e simmer en yn skoalfakânsjes)
op snein fan 13.30 - 14.00 oere op NEDERLAND 1 mei in herhelling op
moandei om 15.27oere. Dan de skoalletelevyzje op tiisdei en freed om
10.30 oere op NEDERLAND 3, ek tige nijsgjirrich foar folwoeksenen. Binne
jimme net thús, lit dan de rekorder it efkes op ‘e bân sette.Om de
regionale TV sjen te kinnen, as dy noch net op ‘e kabel stiet, moatte
je ticht by de grins fan Fryslân wenje en in eigen antenne op it dak ha
(sa as de Bounsskriuwer hat).
Frysk nijs (dws. de bulletins fan 7 en 12 en 17 oere), sport en muzyk
kin men de hiele dei troch oer de hiele wrâld nei harkje fia de
Ynternet-webside fan Omrop Fryslân (www.omropfryslan.nl).
Binne jimme net thús op Ynternet, freegje dan in pake- of beppesizzer
om jimme it paad efkes te wizen.
It gebiet om de Iselmar hinne hat foar in grut part Omrop Fryslân-radio
op ‘e kabel. Dat is maklik. Wa’t it yn dat gebied noch net hat, kin
der wurk fan meitsje mei in antenne op it dak en
mei aksje by Programmaried en kabeleksploitant. |
|
|
| De
technyske takomst |
Foar in distribúsje fan de Omrop Fryslân-sinjalen
oer de hiele wrâld kin men tinke oan it brűken fan satelliten.
Technysk kin dat no al. Sjoch de mannichte fan TV-skűtelantennes dęr’t
ű.o. Turken en Sinezen yn ús lân mei nei de TV en de radio út it
eigen lân sjogge en harkje. It ferget fan de oerheid wol in protte jild.
In oare mooglikheid om Omrop Fryslân sűnder kabel rűnom te hearren en
te sjen is it saneamde digitenne-systeem. Mei nije digitale techniken,
sa as by de GSM-telefoans, kin men dan in mannichte fan stasjons sawol
thús as űnderweis űntfange mei in antenne fan sa’n 15 cm. Mear dęroer
stiet te lęzen op ynternet www.digitenne.nl.
It bűtenlân is dęr folle fierder mei as Nederlân; it politike en
kommersjele toulűken keart de ynfier fan digitale radio/TV op. |
|
|
| Wat
te dwaan |
It bestjoer fan it Boun wit wat te dwaan:
- De relaasje mei de Friezen yn de 2e
Keamer waarm hâlde.
- It petear mei de Provinsje geande hâlde.
- It bestjoer fan Omrop Fryslân fernimme litte wat
de Friezen om utens wolle.
- De Friezen om utens oanfiterje harren winsken
noch dúdliker kenber temeitsjen by harren ôffurdige yn dat
bestjoer.
Sadwaande jildt foar alle Friezen om utens:
Meitsje noch mear wurk fan it harkjen en sjen nei Omrop Fryslân en lit
dat Omrop Fryslân fernimme.
Jou de űntfangstmooglikheden
ek troch oan jo famylje, freonen en kunde. Yn it jierliks bestjoerlik
oerlis mei de provinsje hat deputearre Mulder ús tasein ien en oar oan
'e oarder te stellen yn it ramt fan de bestjoersoerienkomst tusken it
ryk en de provinsje. |
|
|
| Wat
kin lokaal dien wurde om Omrop Fryslân op de kabel te krijen en – net
minder belangryk – te hâlden. |
|
Dat lęste is de krite Swol
mei konfrontearre. Om’t der temin nei Omrop Fryslân harke waard is dy
omrop wer fan ‘e kabel helle. Kin soks samar en soe dat net oars
moatte?!
Op ynternet (www.programmaraden.nl)
is te finen hoe't sa’n ‘kabelpakket’ ta stân komt.It pakket wurdt gearstald troch
de kabeleksploitant en de programmaried fan it gebiet, dęr’t men
wennet.Dan docht bliken dat der twa mooglikheden binne om it 'pakket' te
beynfloedzjen:
a.
lid wurde fan de programmaried en sa ynfloed op de gearstalling fan it
pakket sjen te krijen, of
b.
de besteande programmaried en/of de kabeleksploitant besykje te oertsjűgjen
fan it ferlet dat der is om Omrop Fryslân űntfange te kinnen.
ad
a.
De programmaried is in űnôfhinklik advysorgaan, dat
gearstald is út konsuminten. Konsumint is ien dy’t yn dy regio wennet
en in kabelabonnemint hat. De leden fan de programmaried wurde beneamd
troch de gemeenterieden fan de gemeenten yn dy regio (=fersoargingsgebiet).
Hoe kin men no lid wurde fan
dy programmaried? >>> Sollisitearje!
De 2de perioade fan
de programmarieden rint fan 2002 oant 2006 en sollisitaasjes dęrfoar
moasten binnen węze foar 15 novimber 2001. Dat kin sadwaande foar dy
perioade net mear. Dęrom lit ik dy mooglikheid no ynearsten efkes
lizze en gean no fierder mei de twadde mooglikheid.
ad
b.
Safolle mooglik, yndividueel en as krite, de kabeleksploitant en de
programmaried witte litte, dat wy Omrop Fryslân graach op ‘e kabel
hawwe wolle. Troch tillefoantsjes, E-mails, brieven, kontakten mei leden
fan de Programmaried en sa mooglik ynsprekke op de jierlikse iepenbiere
gearkomsten fan dy Ried. Hat soks dan foar de kommende
fjouwer jier noch wol doel? Jawis, want it ‘Zenderpakket’ wurdt alle
jierren op ‘e nij besjoen en fęststeld.
En dat giet mei op basis fan
it tal reäksjes dat binnenkommen is. Wol men dęrom wat berikke, dan
moat men jin hearre en sjen litte. |
|
|
| No
de sitewaasje, jo regio sit op ‘e kabel mar wurdt der troch te lege
harksifers węr ôfhelle. |
|
Intomart fersoarget it part
fan de harksifers. Sels draaie wy (fam. Weijer) al in pear jier mei yn
de groep húshâldings (sa’n 1500 oer it hiele lân) dy’t alle dagen
byhâldt węr en hoe lang nei in stjoerder harke wurdt. It tafal spilet
dęrby fansels in grutte rol. M.o.w. sitte by dy harkersgroep gjin of
mar in inkelde Frysktalige dan kin men it wol ferjitte. En dan moat dy
inkelde Omrop Fryslân ek noch űntfange kinne. In ekstra beheining
sadwaande! Mar goed, jo regio sit dan einlings op ‘e kabel, mar wurdt
der krekt as yn Swol wer ôfhelle. Dat hearre jo neidat de beslissing
fallen is; der komt in brief mei it nije ‘zenderpakket’ en jo misse
jo favorite stjoerder.
Men kin lipe of pipe, mar
it earste jier sit men sa wie sa sűnder. En űnderwilens moat men wer
‘hurd’ meitsje dat der ferlet fan jins favorite stjoerder is.
In gong fan saken dy’t
neffens my net mear yn dizze tiid past. Of moat men as harker withoefaak
trochjaan, dat it noch altiten foldocht en dat men de stjoerder ek wer
graach yn it nije ‘Zenderpakket’ hawwe wol?! Dat is neffens my
tefolle frege.
Mar wat dan ? No it beslút
ta takenning fan de stjoerders – it nije ‘Zenderpakket’ dus - soe
earst yn konsept buorkundich makke wurde moatte mei de mooglikheid om
beswieren yn te tsjinjen. Earst nei de behanneling fan mooglike
beswieren soe dan in definityf beslút nommen wurde kinne.
Yn de A.G. fan 2002 hat It Boun besletten en set
him yn foar sa'n proseduere en dęrta yn in moasje útsprutsen, dat
de proseduere ta fęststelling fan it jierlikse "Zenderpakket"
foar de kabelregio's net soarchfâldich genôch is, ta in soarte fan
eigenwille (willekeur) liedt en om dy reden feroare wurde moat. Dy
moasje is stjoerd nei de minister fan OC en W, de leden van de fęste
kommisje foar OC en W, de programmarieden, de kabeleksploitanten, het
commissariaat voor de media en de parse. |
| Nij
op 'e kabel |
|
As posityf resultaat fan dy moasje
kin neamd wurde, dat de programmaried fan de Stichting
Programma-adviesraad Oost yn Hoog-Keppel Omrop Fryslân yn har advys oan
UPC yn it basispakket Radio 2003-2004 opnommen hat. It giet dęrby om de
gemeenten: Angerlo, Didam, Doesburg, Eibergen,
Gendringen, Gorssel, Groenlo, Hummelo en Keppel, Lichtenvoorde, Neede,
Rijnwaarden, Steenderen, Wehl, Winterwsijk, Wisch en Zevenaar.
As UPC dat oernimt, en węrom soene se dat net, dan is
yn in hiel grut part fan Gelderlân Omrop Fryslân op ‘e kabel te űntfangen.
(út Nijsbrief nűmer 16) |
|
|
| Frekwinsjewiksel |
|
Desimber 2002 moast Omrop
Fryslân fan eterfrekwinsje (net de kabel dus) feroarje en wol nei 92.2
en waard doe fia de męst yn Hoogersmilde útstjoerd (sjoch Nijsbrief nűmer
15). Foar grutte parten fan Fryslân hat dat laat ta in minder goede en
somstiden minne űntfangst. Omrop Fryslân is drok dwaande dęr
feroaring yn te bringen en sa mooglik wer fia de męst yn Jirnsum út te
stjoeren. Oft soks slagget moat ôfwachte wurde. |
|
Ut:
Lyts Ambyld 2003/2004 |
|
|
| De
Friezen om Utens en Omrop Fryslân. |
|
Troch
ús sit yn de Ried fan Offurdigen kinne wy yn de marzje meiprate en
hieltiten wer omtinken foar de Friezen om Utens freegje. Lykwols
sadree’t wy besykje de Omrop wat mear oer de grins te lűken wurdt der
sein: “Wetlik en mei it each op de subsydzjepotten moatte wy ús beheine
ta it geografyske Fryslân. Wy wolle wol, mar wy kinne op dit stuit noch
net.” Meitinke, witte litte dat wy der binne, besykje op dy wize
wat beynfloedzjen, it tafal faaks wat te helpen. M.o.w. foar safier’t wy
as groep de Omrop űntfange kinne, meie wy meigenietsje en somtiden
kinne wy wat meisnobje.
De
Ried fan Offurdigen
De
Ried hat, bűten de foarsitter, 15 leden, dy’t krektsafolle maatskiplike
rűnten fertsjintwurdigje, en komt sa’n fjouwer kear yn it jier by
elkoar.
Oan
‘e oarder komme sa troch it jier hinne
-
de
sinteraasje
-
it
programmabelied oangeande radio en tv (ek de lanlike útstjoerings)
-
de
webside fan Omrop Fryslân, benammen ek foar de Friezen om utens
wichtich om’t dy fan oeral út it lân en de wrâld tagonklik is
-
de
hark – en sjochsifers
-
út
en troch it Frysk fansels
-
yn
it plak fan ien reguliere gearkomste in breinstoarmsesje fan de Ried
mei de haadredaksje en mooglike oare redakteuren oer aktuele saken
Stân
fan saken oangeande de radio
Yn
frijwat parten fan Nederlân wurdt Omrop Fryslân radio oer de kabel útstjoerd.
Op dit stuit bart soks – foar safier ik wit - yn/op
-
hiel
Drinte en grutste part fan Grinslân
-
parten
fan Flevolân (Dronten, Lelystęd en Zeewolde)
-
parten
fan Gelderlân (Epe, Heerde, Apeldoarn, Nijkerk, Oldebroek, Barneveld,
Nunspeet, Putten, Rheden, Rozendaal, Wageningen, Ede, Elburg, Ermelo
en Hurderwijk)
-
parten
fan Oerisel (gemeenten Hardenberg, Ommen en Steenwijkerland)
-
parten
fan Noard-Hollân (Hoofddorp, Alkmaar en Hoarn en omkriten)
En
fansels oeral fia ynternet: www.omropfryslan.nl
!!!
Wenje
jo yn it Essent fersoargingsgebiet dan kinne jo dat neisjen op www.essent.nl
űnder ‘tv en radio’. Soartgelikens jildt foar UPC: www.upc.nl
űnder ‘Wijziging zenderoverzicht’. Foar de oare kabelgebieten kinne
jo it bęste begjinne by www.kabelraden.nl
en trochklikke nei jo kabelried en gemeente. Fia dy webside kinne jo eins
alles te witten komme, ek wannear’t wer ynsprutsen wurde kin by de
programmaried.
Dat
is meastal yn de moanne april; hâld dat yn ‘e gaten en węs derby, al
is it mar om te sizzen hoe bliid jo binne dat jo favorite stjoerder op
‘e kabel sit en dat jo en jo meistanners graach wolle dat dy derop
bliuwt.
Stân
fan saken oangeande de tv
Dat
bliuwt beheind ta de provinsje Fryslân. Wenje jo dęr net safier wei, dan
kinne jo it mei in gewoane antenne besykje. Jimme skriuwer hat dęr yn
Bovensmilde in protte wille fan.
Nij
is
yn parten fan it Noarden de digitale tv en dan haw ik it oer TV Home. Dan
binne jo nedich in digitale űntfanger en in TVhome startpakket.
By
it basispakket űntfange jo dan, sűnder ekstra abonnemintskosten:
Sjoch
foar fierdere ynformaasje op www.tvhome.nl
.
Frekwinsjewiksel
Der
wurdt no wer fan Jirnsum wei útstjoerd, dat de grutte problemen fan de
frekwinsjewiksel nei 92.2 binne no praktysk oplost |
 |
|
|
|
